Kategoriler
Sayfalar
Yeni İçerikler
 
ÖRNEK DERS İŞLENİŞİ
Din-Ahlak İlişkisi

A. BİÇİMSEL BÖLÜM

Dersin Adı      : Ahlak

Ünite Adı        :  İslam’da Ahlak

Konu               : Din-Ahlak İlişkisi           

Süre                : 80 Dakika

Strateji, Yöntem ve Teknikler: Buluş ve Sunuş yoluyla öğrenme, soru-cevap tekniği, düz anlatım.

Ders Araç ve Gereçleri: Kuran’ı Kerim, kavram haritası, tepegöz, asetat, yazı tahtası, video.

Hedef ve Davranışlar

Hedef 1. Dindar olmanın güzel ahlaklı olmayı gerektirdiğini kavrayabilme.

Davranışlar

1. Din ve ahlak kavramlarını tanımlar.

2. Dindar olmanın güzel ahlaklı olmaya katkısını açıklar.

3. Niçin güzel ahlaklı olmamız gerektiğini ifade eder.

4. Çevresindeki dindar insanların güzel ahlaklarından örnek verir.

Hedef 2. İnsanların güzel ahlaklı olmasında dinin etkisini açıklayabilme.

Davranışlar

1. Allah’ın öğütlerinin güzel ahlaklı olmamıza ne gibi katkı sağladığını anlatır.

2. Her konuda örnek aldığımız Hz. Muhammed’in ahlaki davranışlarından örnekler verir.

B. Dersin İşleniş Örüntüsü

1.      Giriş Bölümü

Dikkat Çekme ve Güdüleme: Bu dölümde öğrenenlerin dikkatini derse çekmek için  Abdulkadir Geylani’nin başından geçtiği söylenen örnek olay, sınıfta rol oynama tekniği ile sunulur.

Örnek Olay: (Anlatan)- Abdülkadir Geylani küçük bir çocukken okumak için başka bir şehre yolculuğa çıkar. Annesi kaybetmesin diye gömleğinin koltuk altına altınlarını diker. Ve ona öğüt verir.

(Anne)- Oğlum sakın yalan söyleme! Dürüstlükten ayrılma! Allah yolunu açık etsin.

(Anlatan)- Abdülkadir Geylani yolculuğa bir kervana (insanların binek hayvanlarıyla yolculuk yaptıkları  topluluk) katılarak başlar. Yolculuğu devam ederken eşkıyalar (hırsızlar) kervanı basar ve herkese yanlarında hangi değerli eşyalar olduğunu sorup gizleseler bile insanların  yanındaki değerli şeyleri alırlar. Küçük bir çocuk olan Abdülkadir’e de

(1.eşkıya)- Yanında para var mı? Ey çocuk söyle neyin var?

(Anlatan)- diye sorarlar. O da

(A.Kadir Geylani)- Yanımda 40 altınım var!

 (Anlatan)- der. Eşkıyalar ona inanmayıp gülüşürler ama  çocuğun ısrarı üzerine başkanlarına gidip durumu anlatırlar.. Eşkıya başı da

(Eşkıyaların Başı)- Eğer altınların varsa nerde olduğunu söyle!

(Anlatan) der. Çocuk gömleğine dikili olan altınları gösterir. Bu duruma şaşıran eşkıya başı.

(Eşkıyaların Başı)-Eğer söylemeseydin altınlarını bulamayacaktık bre çocuk zarar ettin!

 (A.Kadir Geylani)- Annem bana  hiçbir durumda yalan söylemememi,dürüstlükten ayrılmamamı söyledi.Anneme verdiğim sözü tutmalıyım.

(Anlatan) der. Çocuğun davranışı eşkıyaları etkiler ve onlar da tevbe edip Allah’a verdikleri sözü tutmak üzere doğru ve güzel ahlaklı bir yaşam sürerler.

Bu oyundan sonra öğretici öğrencilere oyun hakkındaki düşüncelerini sorar. Gelen yanıtlara göre öğretici konuyu toparlar ve bir sonuca varır.

Sonuç: Bu hikaye bize güzel ahlak ilkelerinden biri olan doğru sözlülüğün ne kadar önemli olduğunu gösterir. Burada çocuğun dürüstlüğü, annesine verdiği sözden dönmemesi eşkıyaların bile pişman olup doğru olamaya, güzel ahlaklı yaşamaya dönmelerine neden oldu.

“Dinimiz güzel ahlaklı olmamızı emreder. Eğer biz dinimizin verdiği öğütleri tutarak sosyal hayatımızda ahlaki davranışlar gösterir ve her zaman bu tutumumuzu devam ettirirsek güvenilir bir kişi olur, toplumda saygın bir yer ediniriz, hem insanlar hem de yaratıcımız bizi sever.” denerek öğrenciler derse güdülenir.

Gözden Geçirme: Öğrenenlere; “Bu derste; dinimiz, ahlaklı olmamıza nasıl katkı sağlar ve sosyal hayatta güzel ahlaklı olarak nasıl yaşayabiliriz.”  konusunun işleneceği ve bu konu çerçevesinde kazanılması gereken davranışlar hakkında bilgi verilir.

 

2. Geliştirme Bölümü

a. Konuya Geçiş:  Öğretici, Dinimiz güzel ahlaklı yaşamamız gerektiğini  emreder. Bunun da nasıl olacağını bize Kur’an-Kerim’deki Ayetler ve Peygamberimiz Hz. Muhammed’in yaşantısı ve sözleri öğretir.” der ve konuyla ilgili bir Ayet verir:

“Allah da onlara hem dünya nimetini hem de ahiretin güzel sevabını verdi; öyle ya Allah güzel iş yapanları sever.” (Ali-İmran 146)

Bu ayet öğrenenlerle beraber okunur ve  onların bu ayet üzerinde düşünmeleri sağlanır. Daha sonra öğretici genel bir çıkarım yapar.

Etkinlikler:

Etkinlik 1. Kavramların Tanımlarının Verilmesi (1. Hedef 1. Davranış)

Din: İnsanın hem Allah hem insan hem alemle olan ilişkilerini düzenlemek üzere Allah tarafından konulmuş değerlerdir. Din, insanın mutlu olması içindir. Diğer bir tanımı ise, din, Akıl sahibi insanları, kendi iradeleri ile hem bu dünyada hem de ahirette mutlu etmek için  Allah tarafından Peygamberleri aracılığı ile gönderilen ilahi kurallar.

Ahlak: Gönülle anlaşılan ruhsal (soyut, manevi) güzellikler demektir. Onunla kıymetlenen kimse, kolaylıkla güzel işleri yapar. Güzel işleri kolay yapma durumu ahlaktır.

Ahlak: Huylar, tabiatlar, İnsan yaratılışından gelen ve toplum içinde yaşanarak kazanılan iyi-güzel huylar.

Etkinlik 2. Hz. Ömer’e atfedilen bir örnek olay sınıfta drama şeklinde oynanır (1. Hedef 2. Davranış).

(Anlatan)- Hz.Ömer bir gece şehrin sokaklarında dolaşırken bir evden yaşlı bir kadın sesi işitir.kadın kızıyla konuşmaktadır.

(Anne)- Kızım!bugünkü  sütler az çıktı, süte su katalım da kazancımız karlı olsun. (Kız)- Anneciğim senin böyle yapman doğru olmaz hem Halife Ömer süte su karıştırıp satmayı, ticarette halkı aldatmayı yasakladı.

(Anne)- Bu saatte halifenin böyle bir işten haberi olmaz.Halife sıcak yatağında uyuyordur.

(Kız)- Halife bilmemiş olsa da her şeyi bilen Allah bu işten haberdardır ve  hoşnut olmaz

(Anlatan)- Diyerek annesinin teklifini reddeder. Bu konuşmaları duyan Halife Ömer, kızın ahlakından,dürüstlüğünden etkilenir ve  sabah kızı yanına çağırtır, onu tebrik eder ve bu dürüst kızla oğlunu evlendirir.

Sonuç: Bu dramada da gördüğümüz gibi İslam Ahlakını almış kişi hiç kimsenin görmediği bir durumda bile Allah’ın kendisini göreceğini ve yaptıklarını bileceğini düşünerek kötülük işlemez ve işleyene engel olur.

Etkinlik 3. Üç hadis slayt şeklinde verilir (1. Hedef 3. Davranış).

“Sizden biriniz kendisi için sevip arzu ettiği şeyi Müslüman kardeşi için de sevinceye kadar gerçek mümin olamaz.”

“Kişiye günah olarak başkasını hor görmesi yeter.”

“Sözünde durarak vadini yerine getirmeye çalışmak imandandır.”

Bu hadisler üzerinde öğretici bir soru sorarak beyin fırtınası uygular. Gelen cevaplar tahtaya yazılır. Daha sonra öğretici öğrenenlerle birlikte cevapları değerlendirir.

Etkinlik 4. İki ayet slayt şeklinde verilir (1. Hedef 3. Davranış).

“İyi işler yapanlara daha güzeli; bir de fazlası var; yüzlerine ne bir kara bulaşır ne de aşağılık. Onlar cennet ehli hep orda kalacaklardır.” (Yunus, 26)

“Allah’ın hoşnutluğunu gözeterek; yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, dilenenlere ve kölelere sevdiği maldan harcar namaz kılar, zekat verir. Anlaşma yaptığı zaman sözlerini yerine getirir. Sıkıntı, hastalık,savaş zamanlarında sabreder. İşte doğru olanlar bu özellikleri taşıyanlardır.” (Bakara, 177)

Öğrenenler, ayetler üzerinde düşündürülür. Bu ayetleri öğretici toplumda nasıl kullanacağımız hakkında açıklama yapar. Öğrenenlerin görüşleri alınarak aşama aşama davranışa gidilir.

Etkinlik 5. Lokman Süresi’nde Lokman (as)’ın oğluna verdiği öğüt karikatür şekline çocuklara verilir (1. Hedef 4. Davranış).

“Lokman oğluna öğüt vererek: Yavrucuğum! Haberin olsun ki yaptığın şey bir hardal tanesi kadar olsa da bir kaya içinde veya göklerde yahut yerin dibinde gizlense de Allah onu aydınlığa çıkarır. Çünkü Allah, en ince şeyleri bilen, her şeyden haberi olandır.

Yavrucuğum! Namaz kıl, iyiliği emret, kötülükten vazgeçirmeye çalış, başına gelenlere sabret. Doğrusu bunlar, azmedilmeye değer şeylerdir.

Küçümseyerek insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Çünkü Allah, kendisini beğenmiş övünüp duran kimseleri asla sevmez.

Davranışlarında ölçülü ve dengeli ol, sesini yükseltme; çünkü unutma ki, seslerin en çirkini eşeğin sesidir.” (Lokman16-19)

Sonuç: Bu karikatür, bize; insanların göstermeleri gereken ahlaki davranışların neler olduğu hakkında bilgi verir. Çocuklar bu davranışları içselleştirirler.

Etkinlik 6. Öğrenenlerle çevrelerindeki örnek ahlaki şahsiyetler üzerine konuşulur ve toplum içindeki yerleri tartışılır. (1. Hedef 4. Davranış)

Etiknlik 7. Yukarıdaki etkinliklerde verilen ayetler, Allah’ın emirlerinin ahlaki değerler oluşturmaya yönelik de olduğu çerçevesinde tartışılır (2. Hedef 1. Davranış).

Etkinlik 8. Öğrenenlerle, toplumsal hayatta içinde geçerli ahlaki değerlerden dinle ilişkili olanları üzerinde konuşulur ve din kaynaklı değerlerle din kaynaklı olmayan değerler ayırt edilir. Bunlar iki grup altında ayrı ayrı tahtaya yazılır (2. Hedef 1. Davranış).

Etkinlik 9. Müslüman’ın güzel davranışlarını konu edinen bir şiir müzik eşliğinde öğrencilere dinletilir (2. Hedef 1. Davranış).

MÜSLÜMAN

Doğruluk var özünde

Yalan bulunmaz sözünde

Düşküne el uzatır Müslüman

 

Yolu hep ilim yoludur

Bir Allah’ın kuludur

İslam yolundadır Müslüman

 

Dünya ve ahirettir gayesi

Doğrudan yanadır hep sesi

Kaçınır haramdan Müslüman

 

Sever ve sevdirir küçükleri

Sayar ve dinler büyükleri

İbadetten zevk alır Müslüman

 

Etkinlik 10. Konuyla ilgili bir dua verilir (2. Hedef 1. Davranış).

Allah’ım !

Ben ahlakımın peygamberimizin ahlakı gibi olmasını diliyorum.

Çünkü O’nun ahlakı Kur’an ahlakıdır.

O, çocukları severdi, onlara yardım ederdi.

İnsanların mutlu ve huzurlu olması için çalışırdı.

O, her zaman diğer insanların yanında olurdu,

Onların sorunlarına çareler bulurdu.

O, insanları sever, onlar için Allah’a dua ederdi.

Allah’ım benim ahlakım da böyle olsun.

Bana yardım et.

Amin!

 

Etkinlik 11. Hz.Peygamberin ahlakından örnekler verilir (2. Hedef 2. Davranış).

Hz. Peygamber, kimsenin kusurunu ve ayıbını ortaya çıkarmamıştır.

Hz. Peygamber, kendinden bir şey istendiği zaman mutlaka verirdi.

Hz. Peygamber, Müslüman kardeşlerinden birini üç gün görmediği zaman  nerde olduğunu sorardı. Eğer ortalıkta yoksa ona dua ederdi,bir yerde ise hemen ziyaretine giderdi, hasta ise onu ziyaret ederdi.

Sonuç: Bu örneklerle ilgili çocuklara bir soru yöneltilir. “Hz. Peygamberin örnek ahlakını toplumda günümüzde nasıl kullanabiliriz?” Bu soru üzerine çocuklar düşündürülür, gelen cevaplar sonucu öğretici bir yargıya varır, açıklama yapar.

Etkinlik 12. Peygamberimizin veda hutbesinden çıkarılan örnek ahlaki davranışlar verilir. (2. hedef 2. davranış)

Hz. Muhammed, güzel ahlaka ulaşmamızda bize örnektir. O, Kur’an ahlakı ile hayat sürmüştür. Arkadaşlarına yaptığı son konuşmada bazı ahlaki ilkelerin üzerinde durmuştur.

·    Birinden ödünç alınan herhangi bir şeyi sahibine geri vermeliyiz.

·    Herkes insan olmakta eşittir ve kimse kimseden üstün değildir.

·    Müslümanlar birbiriyle kardeştir.

·    Bu kardeşlik aynı haklara sahip olmamızı gerektirir.

·    Kardeşimizin hakkını korumalıyız.

·    Gönlünü hoş tutmalıyız.

·    Aşırlıktan ve abartıdan kaçınmalıyız.

·    Doğru yolda ilerlemek için Kur’an’ı anlamalıyız ve yaşamalıyız.

Bu dua verildikten sonra çocuklardan bir sonraki ders için bir dua örneği istenir.

Etkinlik 13. Peygamberimizin örnek ahlakı ile ilgili kavram haritası verilir. Bu haritadaki davranışların aynı zamanda dinimizin bizden istediği güzel ahlak davranışları olduğu belirtilir (2. Hedef 2. Davranış).

Kavram haritası verildikten sonra öğretici, çocuklara düşüncelerini sorar ve değerlendirmede bulunur.

c. Ara Özet:

“İyilikle kötülük bir olmaz, sen iyiliği  en güzel bir şekilde önle. O zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kimse, sanki candan bir dost olur.” (Fussilet 34)

“Allah’ım dış görünüşümü  güzel yarattığın gibi ahlakımı da güzelleştir.”

Bu ayet ve hadiste görüldüğü gibi dinimiz her zaman güzel ahlaklı olmamızı ister.

 

3. Kapanış ve Değerlendirme:

“Yukarda verdiğimiz ayetler, hadisler ve örnek olaylar ve bunlardan çıkardığımız sonuçlara göre:insanlar ahlaki açıdan doğru olanı yapmak istiyorlarsa dini emirleri yerine getirmeliler ve Allah’ın yapmamızı istemediği şeyleri yapmamalılar. İyi ahlaklı insan olmak yolunda en büyük yardımı Hz. Muhammed’in hayatından alırız.” dendikten sonra renkli el işi kağıtları ile yapılmış küçük kutucuklar her kümeye iki tane olacak şekilde  konularak öğrenenlerden bu kutucuklardan birine  derste öğrendikleri güzel ahlak davranışlarını diğerine de bunların zıttı olan kötü davranışları yazmaları istenir. Ders sonunda yapılan bu etkinlikle hem öğrenme pekiştirilmiş, hem de öğretimin kalıcılığı sağlanmış olur. Öğreneni sorgu, sınav, deneme psikolojisine sokmadan neleri öğrendikleri öğretici tarafından anlaşılmış olur.

Tarih : 2008-03-11 - Okunma : 9693
AHLAKIM kategorisine ait diğer içerikler
2009-2010 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI AHLAK DERSİ YILLIK PLANI
2008-2009 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI AHLAK DERSİ YILLIK PLANI-2
2008-2009 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI AHLAK DERSİ YILLIK PLANI
AFFEDİCİ OLMAK
ACELECİLİK
BİR MÜDDET YÜRÜYECEĞİZ SONRA...
BU NASIL SAĞLAM BİR DURUŞ
ÖĞRETMENE SAYGI
UZUN EMEL (TUL-İ EMEL)
ÜMİT VE KORKU (HAVF-RECA)
Listenin tümü >>
 
Site İçi Arama
Site Menü
Çok Okunan İçerikler
Link Arşivi
İçeriği Paylaş

www.kurankurslari.com
Sitede bulunan tüm içerikleri kaynak göstererek kullanabilirsiniz
Code By huzurevi | asilweb